邪 (tà, da)

邪

U+90AA6 traitsHánRad: 邑

Cat.: C2

tà

từ

tá

sà

tè

切

Significations

Từ điển phổ thông

không ngay thẳng, bất chính

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không ngay thẳng. Xấu xa. Truyện Nhị độ mai có câu: » Tối tăm mắt nịnh thất kinh hồ tà « — Khí hậu độc, gây bệnh cho người. Danh từ Đông y — Chỉ ma quỷ hại người. Td: Tà ma.

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

Tiếng Chân lạp có nghĩa là “Ông”; tên nhiều làng gần biên giới Miên: Tà Lôi…

Làm hại sức khoẻ: Tà khí; Phong tà; Hàn tà

Không ngay thẳng: Tà đạo (đường sẽ đem tới chỗ hư hỏng); Cải tà qui chính

Xem Tà (yé)

Từ cổ văn giúp hỏi; nghĩa như Na (ye): Tà thị thuỳ (ai đó?)

Cụm từ: Mạc tà (tên một bảo kiếm ngày xưa)

Thư thái không lo ngại gì: Cứ sống tà tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Bất chính, lệch lạc, không đứng đắn.

Cùn, mòn vẹt.

Vạt áo.

Từ điển Trần Văn Chánh

Gian tà, không ngay thẳng: 改邪歸正 Cải tà quy chánh; 邪說 Tà thuyết

Không chính đáng, không bình thường: 一股邪勁 Một sự hăm hở không chính đáng

(y) Tà khí (những nhân tố ngoại cảnh gây bệnh): 風邪 Phong tà.

Viện Nghiên Cứu Hán Nôm

tà dâm, tà khí, tà ma

Từ điển trích dẫn

(Tính) Không ngay, gian. ◎Như: “tà niệm” 邪念 ý nghĩ không ngay thẳng, “tà tâm” 邪心 lòng gian ác, “tà thuyết” 邪說 chủ trương không chính đáng.

(Tính) Lệch, cong. § Thông “tà” 斜.

(Danh) Tư tưởng hoặc hành vi không ngay thẳng. ◎Như: “tà bất thắng chánh” 邪不勝正 tà không hơn chánh được. ◇Luận Ngữ: “Thi tam bách, nhất ngôn dĩ tế chi, viết: "tư vô tà"” 詩三百, 一言以蔽之, 曰: 思無邪 (Vi chính 為政) Thi có ba trăm thiên, nhưng chỉ một lời có thể thâu tóm được tất cả là: không nghĩ bậy.

(Danh) Những điều quái dị, không bình thường. ◎Như: “khu tà” 驅邪 đuổi trừ tà ma.

(Danh) Bệnh khí (đông y). ◎Như: “phong tà” 風邪 tà gió làm bệnh, “thấp tà” 濕邪 khí ẩm thấp làm bệnh.

Một âm là “da”. (Danh) “Lang Da” 琅邪 tên một ấp của nước Tề.

(Trợ) Đặt ở cuối câu, nói sự còn ngờ. Dùng như chữ “da” 耶. ◇Sử Kí 史記: “Dư thậm hoặc yên, thảng sở vị thiên đạo, thị da, phi da?” 余甚惑焉, 儻所謂天道, 是邪非邪 (Bá Di liệt truyện 伯夷列傳) Tôi rất nghi hoặc: nếu như vậy gọi là thiên đạo, đúng chăng, trái chăng?

Một âm là “từ”. (Phó) Chậm rãi, từ từ. § Thông “từ” 徐. ◇Thi Kinh 詩經: “Kì hư kì từ, Kí cức chỉ thư” 其虛其邪, 既亟只且 (Bội phong 邶風, Bắc phong 北風) Còn khoan thai từ từ hay sao? Đã gấp lắm rồi.

Từ điển Thiều Chửu

Lệch, cong. Con người bất chính gọi là gian tà 姦邪, lời nói bất chính gọi là tà thuyết 邪說. Phàm cái gì bất chính đều gọi là tà hết.

Yêu tà, tà ma, như tà bất thắng chánh 邪不勝正 tà không hơn chánh được.

Nhà làm thuốc gọi bệnh khí là tà. Như phong tà 風邪 tà gió làm bệnh, thấp tà 濕邪 khí ẩm thấp làm bệnh. Một âm là da. Lang da 琅邪 tên một ấp của nước Tề.

Dùng làm trợ từ. Cũng dùng làm chữ nói sự còn ngờ. Tục dùng như chữ da 耶.

Từ điển Trần Văn Chánh

Như 耶 (bộ 耳).

Nôm Foundation

sai trái, ác, đồi bại, xấu xa, lệch lạc, dị giáo

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

một tá

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

Một lố 12 chiếc: Một tá bút chì

Gì vậỷ: Đâu tá? (ở đâu vậỷ)

Kẻ phục dịch: Tôi tá

Etymology: Hv tả; tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Rủ xuống thấp.

Etymology: C2: 邪 tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Tí tí tè tè: tiếng kèn réo rắt.

Etymology: C2: 邪 tà

Exemples

𱽐焒覺悟炪壞𥙒棱邪𣈜𨎠

Buông lửa giác ngộ, đốt hoại thảy rừng tà ngày trước.

Source: tdcndg | Cư trần lạc đạo phú, 26b

牢特蒸鎌斬邪爲民尼𠞹𬄺與意丕

Sao được chưng gươm chém tà, vì dân này dứt mống dữ ấy vậy.

Source: tdcndg | Tân biên Truyền kỳ mạn lục tăng bổ giải âm tập chú (Tân biên Truyền kỳ mạn lục), I, Mộc miên, 43a

㐌身入聖超凣𨤰 󰝡𢚸实牢 󰝡𢚸邪

Đã thân nhập thánh siêu phàm. Nhẽ đem lòng thực, sao đem lòng tà.

Source: tdcndg | Thiên Nam ngữ lục ngoại kỷ, 84a

襖打教馭蔑欺号𱺵盤若𧘲邪𦊚边

Áo đứa giáo ngựa một khi. Hiệu là “bát nhã” xẻ tà bốn bên.

Source: tdcndg | Trùng san chỉ nam bị loại các bộ dã đàm đại toàn, 48a

庒沛吳庒沛些頭辰逐𱲪袄空邪

Chẳng phải Ngô, chẳng phải ta. Đầu thì trọc lóc, áo không tà.

Source: tdcndg | Xuân Hương thi tập, 11b

𡪦包饶道𦨭空湛 󰝂𱥯倘奸筆庄邪

Chở bao nhiêu đạo bè không khẳm. Đâm mấy thằng gia bút chẳng tà.

Source: tdcndg | Dương Từ - Hà Mậu, tr. 9

眉𫶼撑羕柳邪𦟐刼歇堵花蓮

Mày trát xanh dường liễu sà. Má cướp hết đỏ hoa sen.

Source: tdcndg | Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh, 15a

子子邪邪虔巨奔燒

Tí tí tè tè kèn cử buồn thiu.

Source: tdcndg | Trùng san chỉ nam bị loại các bộ dã đàm đại toàn, 46b

Mots composés41

tà khí•tà khúc•tà mị•tà thuyết•da môn oa đạo•tà thần•tà lộ•tà dâm•tà ma•tà thuật•tà đạo•tà kế•tà nguỵ•tà chỉ•tà tâm•tà nịnh•da bất địch chảnh•tà quyệt•tà mưu•tà ác•tà âm•tà thần•tà giáo•cải tà•thiên da bất chảnh•lang gia•yêu tà•phong tà•gian tà•yểu tà

Significations

Từ điển phổ thông

không ngay thẳng, bất chính

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

Tiếng Chân lạp có nghĩa là “Ông”; tên nhiều làng gần biên giới Miên: Tà Lôi…

Làm hại sức khoẻ: Tà khí; Phong tà; Hàn tà

Không ngay thẳng: Tà đạo (đường sẽ đem tới chỗ hư hỏng); Cải tà qui chính

Xem Tà (yé)

Từ cổ văn giúp hỏi; nghĩa như Na (ye): Tà thị thuỳ (ai đó?)

Cụm từ: Mạc tà (tên một bảo kiếm ngày xưa)

Thư thái không lo ngại gì: Cứ sống tà tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Bất chính, lệch lạc, không đứng đắn.

Cùn, mòn vẹt.

Vạt áo.

Từ điển Trần Văn Chánh

Gian tà, không ngay thẳng: 改邪歸正 Cải tà quy chánh; 邪說 Tà thuyết

Không chính đáng, không bình thường: 一股邪勁 Một sự hăm hở không chính đáng

(y) Tà khí (những nhân tố ngoại cảnh gây bệnh): 風邪 Phong tà.

Viện Nghiên Cứu Hán Nôm

tà dâm, tà khí, tà ma

Từ điển trích dẫn

(Tính) Không ngay, gian. ◎Như: “tà niệm” 邪念 ý nghĩ không ngay thẳng, “tà tâm” 邪心 lòng gian ác, “tà thuyết” 邪說 chủ trương không chính đáng.

(Tính) Lệch, cong. § Thông “tà” 斜.

(Danh) Những điều quái dị, không bình thường. ◎Như: “khu tà” 驅邪 đuổi trừ tà ma.

(Danh) Bệnh khí (đông y). ◎Như: “phong tà” 風邪 tà gió làm bệnh, “thấp tà” 濕邪 khí ẩm thấp làm bệnh.

Một âm là “da”. (Danh) “Lang Da” 琅邪 tên một ấp của nước Tề.

Từ điển Thiều Chửu

Lệch, cong. Con người bất chính gọi là gian tà 姦邪, lời nói bất chính gọi là tà thuyết 邪說. Phàm cái gì bất chính đều gọi là tà hết.

Yêu tà, tà ma, như tà bất thắng chánh 邪不勝正 tà không hơn chánh được.

Dùng làm trợ từ. Cũng dùng làm chữ nói sự còn ngờ. Tục dùng như chữ da 耶.

Từ điển Trần Văn Chánh

Như 耶 (bộ 耳).

Nôm Foundation

sai trái, ác, đồi bại, xấu xa, lệch lạc, dị giáo

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

một tá

Giúp Đọc Nôm và Hán Việt

Một lố 12 chiếc: Một tá bút chì

Gì vậỷ: Đâu tá? (ở đâu vậỷ)

Kẻ phục dịch: Tôi tá

Etymology: Hv tả; tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Rủ xuống thấp.

Etymology: C2: 邪 tà

Từ Điển Chữ Nôm Dẫn Giải

Tí tí tè tè: tiếng kèn réo rắt.

Etymology: C2: 邪 tà

Exemples

𱽐焒覺悟炪壞𥙒棱邪𣈜𨎠

Buông lửa giác ngộ, đốt hoại thảy rừng tà ngày trước.

Source: tdcndg | Cư trần lạc đạo phú, 26b

牢特蒸鎌斬邪爲民尼𠞹𬄺與意丕

Sao được chưng gươm chém tà, vì dân này dứt mống dữ ấy vậy.

Source: tdcndg | Tân biên Truyền kỳ mạn lục tăng bổ giải âm tập chú (Tân biên Truyền kỳ mạn lục), I, Mộc miên, 43a

㐌身入聖超凣𨤰 󰝡𢚸实牢 󰝡𢚸邪

Đã thân nhập thánh siêu phàm. Nhẽ đem lòng thực, sao đem lòng tà.

Source: tdcndg | Thiên Nam ngữ lục ngoại kỷ, 84a

襖打教馭蔑欺号𱺵盤若𧘲邪𦊚边

Áo đứa giáo ngựa một khi. Hiệu là “bát nhã” xẻ tà bốn bên.

Source: tdcndg | Trùng san chỉ nam bị loại các bộ dã đàm đại toàn, 48a

庒沛吳庒沛些頭辰逐𱲪袄空邪

Chẳng phải Ngô, chẳng phải ta. Đầu thì trọc lóc, áo không tà.

Source: tdcndg | Xuân Hương thi tập, 11b

𡪦包饶道𦨭空湛 󰝂𱥯倘奸筆庄邪

Chở bao nhiêu đạo bè không khẳm. Đâm mấy thằng gia bút chẳng tà.

Source: tdcndg | Dương Từ - Hà Mậu, tr. 9

眉𫶼撑羕柳邪𦟐刼歇堵花蓮

Mày trát xanh dường liễu sà. Má cướp hết đỏ hoa sen.

Source: tdcndg | Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh, 15a

子子邪邪虔巨奔燒

Tí tí tè tè kèn cử buồn thiu.

Source: tdcndg | Trùng san chỉ nam bị loại các bộ dã đàm đại toàn, 46b

Mots composés41